Bağlama, saz, Sharki, Šargija, ya da Bozuk Türk halk müziğinde ve Balkan halk müziğinde yaygın olarak kullanılan telli tezeneli bir çalgı türüdür. Tezene denilen ve genellikle kiraz ağacı kabuğundan yapılmış bir mızrapla tellere vurularak çalınır. Tekne bir kütükten oyulmuştur ve armut biçimindedir.
Kullanılan tekniğe göre mızrap (tezene) veya parmaklar ile çalınır. Parmaklarla çalma tekniğine şelpe ve dövme denir. Genellikle altta iki çelik ile bir sırma (ipek veya bakır sırma) bam (oktav teli), ortada iki çelik ve üstte bir çelik ile bir sırma bam teli olmak üzere toplam 7 tellidir, 5, 6, 8, 9, 11 ve 12 telli olanları da görülmüştur. Tezene ile çalınır.
Bağlamanın yapıldığı ağaç türleri de çeşitlilik göstermektedir. Kapak kısmı için genellikle Ladin Ağacı tercih edilirken tekne için genellikle Dut, Ardıç, Ceviz ve Maun ağaçları tercih edilir. Kullanılan ağaç türleri ve özellikleri yapan ustaya ve bölgesel özelliklere bağlı olarak değişebilir.
Aslında bağlama adı küçük boyda olan sazlar için kullanılır (üç telli ve dört telli) büyuk olan ve üç tel grubu olan saz için bozuk ve tambura adı kullanılmıştır.
Bağlama, kullanım amaçlarına göre farklı tür ve boylarda çalınmaktadır. Günümüzde genellikle aşağıdaki türlerle tanınır.
Sıkça sorulan sorular
- Bağlama (Saz) kimdir?
- Anadolu âşık geleneğinin sesi; kopuzun Anadolu’daki devamı olan telli halk çalgısı.
- Bağlama (Saz) hangi alanda öne çıktı?
- Telli çalgı