Arka Plan
1768-74 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Osmanlı ağır yenilir. Çariçe II. Katerina’nın Rusyası Karadeniz’e inmek ister. Müzakereler küçük bir Bulgar köyünde yapılır.
Temel Mesele
Kırım’ı "bağımsız" yapmak onu korur mu, yoksa Rus ilhakına kapı mı açar? Osmanlı kırmızı çizgisini nasıl korur?
Gündem
- Kırım Hanlığı’nın "bağımsızlığı"
- Karadeniz’de Rus ticareti ve donanması
- Ortodoks tebaa üzerinde Rus "himayesi"
- Savaş tazminatı ve kaleler
Taraflar ve Konumları
Osmanlı
Mümkün olan en az kayıpla savaşı bitirmek zorunda.
🎯 Kırım’ı tamamen kaybetme · Tazminatı azalt · Halifelik bağını koru
Rusya (II. Katerina)
Karadeniz’e iner, Kırım’ı Osmanlı’dan koparır.
🎯 Kırım’ı bağımsızlaştır · Karadeniz ticareti · Ortodoks himayesi
Kırım Hanlığı
"Bağımsızlık" adı altında yalnız ve savunmasız kalmaktan korkar.
🎯 Osmanlı bağını koru · İlhakı önle
Avusturya & Fransa (gözlemci)
Rus yükselişinden rahatsız, dengeyi gözetir.
🎯 Rus genişlemesini sınırla
Tarihsel Sonuç
Küçük Kaynarca (1774): Kırım sözde bağımsız oldu (1783’te Rusya ilhak etti), Rusya Karadeniz’e indi ve Ortodokslar üzerinde "himaye" iddiası kazandı. "Şark Meselesi"nin ve Osmanlı gerilemesinin dönüm noktası.
Kaynaklar: [1]
Sıkça sorulan sorular
- Küçük Kaynarca — Rusya Karadeniz’e İniyor nedir?
- Osmanlı’nın en ağır antlaşmalarından biri; Kırım’ın kaybına giden yol ve Rus "himaye" iddiası.
- Küçük Kaynarca — Rusya Karadeniz’e İniyor ne zaman yaşandı?
- 1774
- Küçük Kaynarca — Rusya Karadeniz’e İniyor hangi tür bir diplomatik süreçti?
- Barış Konferansı
İlgili Sayfalar
Dönemin medeniyetleri
- San ve Khoikhoi (Khoisan) · Güney Afrika
- Dravid Halkları · Güney Asya
- Kuşitik Halklar · Afrika Boynuzu
- Berberiler (Amazigh) · Kuzey Afrika / Sahra
- Avustralya Aborjinleri · Avustralya
İlgili olaylar
- Atlantik Köle Ticareti Doruk Noktası · MS 1750
- ABD Bağımsızlık Bildirgesi · MS 1776
- Bastille'in Düşüşü · MS 1789
- Yedi Yıl Savaşları · MS 1756
- Plassey Muharebesi · MS 1757
Dönemin hükümdarları
- Efsanevi Kurucu Dangun Wanggeom · Gojoseon
- Kral XV. Louis · Fransa Krallığı
- Qing İmparatoru Qianlong · Qing Hanedanlığı
- Imparatorice Maria Theresa · Kutsal Roma İmparatorluğu
Dönemin şahsiyetleri
- Mahtumkulu Firâkî · Şiir
- İsmail Gaspıralı · Eğitim / Düşünce
- Ablay Han
- Abay Kunanbayev · Düşünce / Edebiyat
Dönemin buluşları
- Aşı (Çiçek Aşısı) · MS 1796
- Elektromanyetik İndüksiyon · MS 1831
- Telefon · MS 1876
- Buhar Makinesi · MS 1712
Dönemin inançları
Dönemin şehirleri
- Şuşa · MS 1752
- St. Petersburg · MS 1703
- Leningrad · MS 1703
- Saygon · MS 1698
Dönemin yapıları
- Selimiye Camii · MS 1575
- İsfahan Şah Meydanı · MS 1602
- Altın Tapınak (Amritsar) · MS 1604
Keşif seferleri
- Vitus Bering — Bering Boğazı · Vitus Bering
- James Cook — Birinci Sefer · James Cook
- Mungo Park — Nijer Nehri · Mungo Park
Tarihî haritalar
- Joan Blaeu — Atlas Maior · MS 1665
- Cassini Fransa Haritası · MS 1789