İslam İşbirliği Teşkilatı’nın Doğuşu | Diplomasi Tarihi

Mescid-i Aksa yangını sonrası İslam ülkelerinin ortak bir teşkilat kurması.

Arka Plan

1969’da Mescid-i Aksa’daki kundaklama İslam dünyasında büyük tepki uyandırır. Fas-Suudi öncülüğünde İslam ülkeleri Rabat’ta zirve toplar; ortak bir kurum kurma fikri doğar.

Temel Mesele

Mezhep, etnik ve siyasî olarak çok farklı İslam ülkeleri ortak bir ses kurabilir mi?

Gündem

Kudüs ve Filistin meselesi
Ortak teşkilatın yapısı ve merkezi
Ekonomik/kültürel işbirliği
Üyelik ve karar mekanizması

Taraflar ve Konumları

Suudi Arabistan

Kutsal toprakların sahibi olarak liderlik ister.

🎯 Liderlik · Kudüs davası

Türkiye

Laik ama İslam dünyasıyla bağ kurar; temkinli katılır.

🎯 Kültürel işbirliği · Denge

Mısır

Arap liderliği ve Filistin davası adına konuşur.

🎯 Filistin davası · Arap liderliği

İran (Şah)

Sünni-Arap ağırlığını dengelemek ister.

🎯 Şii/İran çıkarını koru

Tarihsel Sonuç

İslam Konferansı Teşkilatı (sonradan İslam İşbirliği Teşkilatı) 1969-71’de kuruldu; merkezi Cidde. 57 üyeyle BM’den sonraki en büyük hükümetler-arası örgüt oldu, ama etkinliği sınırlı kaldı.

Kaynaklar: [1]

Sıkça sorulan sorular

İslam İşbirliği Teşkilatı’nın Doğuşu nedir?: Mescid-i Aksa yangını sonrası İslam ülkelerinin ortak bir teşkilat kurması.
İslam İşbirliği Teşkilatı’nın Doğuşu ne zaman yaşandı?: 1969
İslam İşbirliği Teşkilatı’nın Doğuşu hangi tür bir diplomatik süreçti?: İttifak