Amasya Antlaşması — Osmanlı ve Safevi

Barış Konferansı · 1555 · Orta Doğu

İki büyük İslam imparatorluğu arasındaki ilk resmî barış; Kafkasya ve Irak’ın paylaşımı.

Arka Plan

Osmanlı (Sünni) ile Safevi (Şii) onlarca yıldır savaşır. Kanuni’nin doğu seferleri kesin sonuç vermez. İki taraf da tükenmişken Amasya’da ilk resmî barışı imzalar.

Temel Mesele

Sünni-Şii rekabeti din savaşına mı dönecek, yoksa iki imparatorluk pragmatik bir paylaşımda mı uzlaşacak?

Gündem

  1. Kafkasya’nın paylaşımı (Gürcistan, Ermenistan)
  2. Irak ve Bağdat’ın statüsü
  3. Hac yolları ve mezhep gerginliği
  4. Sınır kabilelerinin idaresi

Taraflar ve Konumları

Osmanlı (Kanuni)

Bağdat ve batı Kafkasya’yı elde tutmak ister.

🎯 Irak’ı koru · Batı Gürcistan/Ermenistan al

Safevi (I. Tahmasb)

Doğu Kafkasya ve Azerbaycan’ı güvenceye almak ister.

🎯 Tebriz/Azerbaycan’ı koru · Doğu Gürcistan al

Gürcü Krallıkları

İki imparatorluk arasında bölünmemek için direnir.

🎯 Özerklik koru

Sınır Aşiretleri (Kürt/Türkmen)

Hangi tarafa bağlanacağını çıkarına göre seçer.

🎯 Özerklik/imtiyaz

Tarihsel Sonuç

Amasya Barışı (1555) imzalandı: Bağdat, Batı Gürcistan ve Batı Ermenistan Osmanlı’da; Tebriz, Doğu Kafkasya Safevi’de kaldı. ~20 yıl barış sağladı; iki İslam gücü arasındaki ilk diplomatik çerçeve oldu.

Kaynaklar: [1]

Sıkça sorulan sorular

Amasya Antlaşması — Osmanlı ve Safevi nedir?
İki büyük İslam imparatorluğu arasındaki ilk resmî barış; Kafkasya ve Irak’ın paylaşımı.
Amasya Antlaşması — Osmanlı ve Safevi ne zaman yaşandı?
1555
Amasya Antlaşması — Osmanlı ve Safevi hangi tür bir diplomatik süreçti?
Barış Konferansı

İlgili Sayfalar

Dönemin medeniyetleri

Dönemin hükümdarları

Dönemin buluşları

Dönemin şehirleri

Dönemin yapıları

Keşif seferleri

Tarihî haritalar